Het gaat veel over het klimaat. Onlangs was er weer een klimaatmars. Mensen zijn bezorgd over de wereld. Dat op zich kan waardevol zijn lijkt me. De wereld verdient zorg en aandacht. We zoeken houvast, zekerheid. We willen niet dat onze wereld overstroomt, te heet wordt, er ziektes de kop op duiken. We willen dat niet. We weten tegenwoordig veel. Maar we zijn soms te weinig bescheiden in dat weten. Ik vind het een eigenaardige tegenstelling bij het denken over klimaat. We zien dat de mens invloed heeft (en dat hebben we natuurlijk sowieso altijd) en tegelijkertijd overschatten we die invloed. We denken sommige heel complexe zaken te kunnen gaan beïnvloeden, zoals het klimaat. Ik denk dan laten we eens beginnen met de zaken die heel duidelijk zijn en ook al bar ingewikkeld. Daar zijn er dus heel veel van. Zoals dat we gif gebruiken in de landbouw. Of dat we water verontreinigen of te veel water gebruiken of de omgeving te veel verstenen met allerlei kwalijke gevolgen voor de temperatuur, te veel en te weinig water en diversiteit. Je zou kunnen zeggen we kunnen werken aan het landbouwklimaat (koop allemaal biologisch dynamisch voedsel), aan het waterklimaat (korter of niet douchen, niet irrigeren of het daar in elk geval over hebben, zelf water reinigen, ons veel bewuster zijn van waterkwaliteit en kwantiteit), het omgevingsklimaat (in gesprek in de wijken over onze leefbaarheid – over houtrook, over groen in de wijk, over echt groen bouwen en isoleren, over samen-leven). Een meer lokaal klimaat ook, waarin we elkaar weer meer zien en kennen.

Wat we nu doen is dat we inzetten op een wereldklimaat. Co2 is de vijand. En ja co2 (en andere broeikasgassen als methaan)komen vrij bij processen die verre van ideaal zijn voor een fijn leefklimaat. Maar vaak zijn er heel veel andere redenen dan CO2 om het wereldklimaat ook leefbaar te houden of weer te maken. Want we kunnen het wel hebben over het wereldklimaat, maar ondertussen laten we veel mensen juist door het werken aan dat wereldklimaat flink barsten. Dat deden we daarvoor ook al om heel veel andere redenen. We verkopen het dan vaak als iets moreel goeds (we brengen welvaart, gelijkheid, mensenrechten en soms is dat ook daadwerkelijk zo), maar we vertellen niet wat de donkere kanten van het verhaal zijn. Bij Co2 is de corruptie en het schandaal en de hypocrisie bizar groot. We denken “groen” te doen en noemen het “duurzaam”, terwijl we niet eens mogen nadenken over keerzijdes van die “groene” investeringen.

Mij maakt dat verdrietig. Ten eerste omdat je niet meer mag nadenken en praten over wat daadwerkelijk leefbaar is. Het gaat dan om alle mensen, dieren, leven en ook andere ecosysteemonderdelen op aarde. Laten we daarover mogen en kunnen blijven denken en doen in vrijheid. Laat niet een klimaatrelaas winnen dat erger is dan de fossiele wereld ooit is en ook was. Wie bouwen er aan een daadwerkelijk nieuwe beweging en hoe kan dat op een open en faire manier die ons milieu zo min mogelijk schaadt? Of die ons milieu voedt?